معرفی گیاهان آلرژی زا و علائم شایع حساسیت

گیاهان آپارتمانی با طراوت و زیبایی خود، فضای خانه را دلنشین‌تر می‌کنند؛ اما برخی از آن‌ها ممکن است در افراد حساس باعث بروز واکنش‌های آلرژیک شوند. این حساسیت به دلیل گرده، شیره گیاه، قارچ‌های موجود در خاک یا سایر ترکیبات آلرژی‌زا ایجاد می‌شود و با علائمی مانند عطسه، آبریزش بینی، خارش چشم یا تحریک پوست همراه است.

در این مقاله قصد داریم به معرفی گیاهان آپارتمانی آلرژی ‌زا بپردازیم و علت حساسیت‌زا بودن آن‌ها را بررسی کنیم. همچنین شما را با شایع‌ترین علائم حساسیت به گیاهان آپارتمانی آشنا می‌کنیم تا بتوانید با آگاهی بیشتر، گیاه مناسب فضای زندگی یا محل کار خود را انتخاب کنید.

انواع گیاهان آپارتمانی آلرژی زا

همه گیاهان آپارتمانی برای همه افراد مناسب نیستند و برخی از آن‌ها در افراد مستعد احتمال بروز واکنش‌های حساسیتی را افزایش می‌دهند. آشنایی با این گیاهان به شما کمک می‌کند تا با توجه به شرایط خود، انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشید. در ادامه با ۹ مورد از گیاهان آپارتمانی آلرژی زا آشنا می‌شویم:

گل داوودی

گل داوودی یکی از محبوب‌ترین گیاهان زینتی است که به دلیل گل‌های رنگارنگ و ماندگاری بالا در بسیاری از خانه‌ها نگهداری می‌شود. این گیاه به خانواده کاسنیان تعلق دارد و گرده آن در برخی افراد واکنش‌های آلرژیک ایجاد می‌کند. همچنین تماس با برگ یا ساقه گل داوودی ممکن است در افراد دارای پوست حساس باعث تحریک پوستی شود. به همین دلیل، این گیاه در فهرست گیاهان آپارتمانی آلرژی زا قرار می‌گیرد.

گیاه گندمی

گیاه گندمی با برگ‌های باریک و آویزان خود یکی از مقاوم‌ترین گیاهان آپارتمانی محسوب می‌شود و نگهداری آسانی دارد. این گیاه معمولاً حساسیت‌زایی کمی دارد؛ اما در افراد مستعد می‌تواند باعث بروز علائم آلرژی شود. همچنین در زمان گل‌دهی، گرده‌های ریز آن ممکن است برای برخی افراد حساسیت ایجاد کند.

سانسوریا

گل سانسوریا یا گیاه شمشیری به دلیل مقاومت بالا و توانایی تصفیه هوا، یکی از پرطرفدارترین گیاهان آپارتمانی است. این گیاه معمولاً آلرژی‌زایی کمی دارد؛ اما شیره موجود در برگ‌های آن حاوی ترکیباتی است که در صورت تماس مستقیم با پوست افراد حساس، ممکن است باعث تحریک یا واکنش‌های خفیف پوستی شود. به همین دلیل توصیه می‌شود هنگام هرس یا تعویض گلدان این گیاه از دستکش استفاده شود.

ارکیده

ارکیده از زیباترین گیاهان گلدار آپارتمانی است که به دلیل گل‌های چشم‌نواز خود محبوبیت زیادی دارد. این گیاه در مقایسه با بسیاری از گل‌های زینتی، گرده کمی تولید می‌کند؛ اما برخی افراد نسبت به گرده، عطر گل یا قارچ‌های موجود در بستر کاشت آن حساس هستند. درواقع هرچند گل ارکیده معمولاً گیاهی کم‌حساسیت است، اما در برخی افراد مستعد ممکن است باعث بروز واکنش آلرژیک شود.

فیکوس بنجامین

فیکوس بنجامین یکی از شناخته‌شده‌ترین گیاهان آپارتمانی است. شیره لاتکس موجود در برگ‌ها و ساقه این گیاه  در برخی افراد واکنش‌های آلرژیک ایجاد می‌کند. همچنین ذرات بسیار ریز آزادشده از برگ‌ها ممکن است در محیط پخش شده و در افراد حساس، به‌ویژه مبتلایان به آلرژی یا آسم، باعث بروز مشکلات تنفسی شوند. به همین دلیل، این گیاه در منابع علمی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گیاهان آپارتمانی حساسیت زا معرفی شده است.

سرخس

سرخس با برگ‌های پرپشت و ظریف خود جلوه‌ای طبیعی به فضای داخلی خانه می‌بخشد. این گیاه رطوبت‌دوست است و خاک آن در صورت آبیاری بیش از حد می‌تواند محیط مناسبی برای رشد قارچ و کپک فراهم کند. همچنین برخی گونه‌های سرخس هاگ‌هایی تولید می‌کنند که در افراد مستعد ممکن است موجب بروز واکنش‌های حساسیتی شوند. نگهداری صحیح و تهویه مناسب این احتمال را کاهش می‌دهد.

بونسای

بونسای در واقع یک گونه گیاهی خاص نیست، بلکه به درختان مینیاتوری گفته می‌شود که از گونه‌های مختلف پرورش داده می‌شوند. میزان حساسیت‌زا بودن بونسای به نوع گیاه آن بستگی دارد. برخی گونه‌ها گرده یا شیره تحریک‌کننده دارند و برخی دیگر کاملاً بی‌خطر هستند. همچنین وجود قارچ یا کپک در خاک گلدان بونسای می‌تواند در افراد حساس زمینه بروز واکنش‌های آلرژیک را فراهم کند.

گل یاس

گل یاس به دلیل عطر دلنشین و گل‌های سفید و زیبا، از گیاهان محبوب آپارتمانی به شمار می‌رود. با وجود این، رایحه قوی و در برخی گونه‌ها گرده گل ممکن است در افراد حساس باعث تحریک دستگاه تنفسی شود. هرچند بیشتر افراد بدون مشکل از این گیاه نگهداری می‌کنند؛ اما کسانی که سابقه آلرژی فصلی دارند بهتر است در زمان گل‌دهی، آن را در محیطی با تهویه مناسب قرار دهند.

پیچک انگلیسی

پیچک انگلیسی گیاهی رونده و همیشه‌سبز است که برای پوشش دیوارها و نگهداری در گلدان کاربرد زیادی دارد. شیره این گیاه حاوی ترکیباتی است که در برخی افراد می‌تواند باعث تحریک پوست شود. همچنین برگ‌های متراکم آن در صورت نگهداری در محیط‌های مرطوب، امکان رشد کپک را افزایش می‌دهد که این موضوع ممکن است برای افراد مستعد آلرژی مشکل‌ساز باشد.

علت حساسیت زا بودن برخی گیاهان آپارتمانی

از مهم‌ترین علل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• وجود گرده‌های ریز در برخی گیاهان که در هوا پخش شده و وارد سیستم تنفسی می‌شوند
• ترشح شیره گیاهی (لاتکس) در بعضی گونه‌ها که می‌تواند باعث تحریک پوست یا مخاط شود
• انتشار ترکیبات فرّار از برگ‌ها و گل‌ها که در افراد حساس واکنش ایجاد می‌کند
• رشد قارچ و کپک در خاک‌های مرطوب گلدان و آزاد شدن هاگ در محیط
• تماس مستقیم پوست با برگ یا ساقه در برخی گیاهان که موجب التهاب یا خارش می‌شود
• تفاوت در میزان حساسیت افراد که باعث می‌شود شدت واکنش‌ها یکسان نباشد

شایع‌ترین علائم حساسیت به گیاهان

شایع‌ترین علائم حساسیت به گیاهان آپارتمانی آلرژی‌ زا عبارت‌اند از:

• عطسه‌های مکرر و پشت‌سرهم
• آبریزش یا گرفتگی بینی
• خارش و قرمزی چشم‌ها
• سوزش یا خارش گلو
• سرفه‌های خشک و مداوم
• تنگی نفس در افراد حساس یا مبتلا به آسم
• خارش یا قرمزی پوست پس از تماس با گیاه
• احساس خستگی یا سنگینی در ناحیه صورت و سینوس‌ها
• تشدید علائم در زمان آبیاری یا جابه‌جایی گلدان
• واکنش‌های شدیدتر در محیط‌های بسته و کم‌تهویه

این علائم می‌توانند در افراد مختلف شدت متفاوتی داشته باشند و معمولاً با قرار گرفتن در معرض گیاهان آپارتمانی آلرژی‌ زا تشدید می‌شوند.

سخن پایانی

در این مقاله به معرفی 9 مورد از گیاهان آپارتمانی آلرژی‌ زا شامل گل داوودی، گیاه گندمی، سانسوریا، ارکیده، فیکوس بنجامین، سرخس، بونسای، گل یاس و پیچک انگلیسی پرداختیم و توضیح دادیم که این گیاهان به دلیل گرده، شیره گیاهی، قارچ‌های موجود در خاک یا ترکیبات فرّار می‌توانند در افراد حساس واکنش‌های آلرژیک ایجاد کنند. همچنین دیدیم که شدت این واکنش‌ها در افراد مختلف یکسان نیست و به شرایط بدنی و میزان حساسیت آن‌ها بستگی دارد. آشنایی با این نکات به شما کمک می‌کند تا در انتخاب گیاهان آپارتمانی حساسیت‌ زا یا کم‌حساسیت دقت بیشتری داشته باشید و محیطی سالم‌تر و ایمن‌تر برای زندگی یا کار خود ایجاد کنید.

سوالات متداول