سبد خرید
قلمه زدن انگور در آب چگونه انجام میشود؟ آموزش مرحلهبهمرحله
تکثیر درخت انگور (مو) یکی از لذتبخشترین تجربههای باغبانی است. بسیاری از علاقهمندان به پرورش گیاهان، همیشه با این پرسش روبرو هستند که آیا میتوان این گیاه محبوب را بدون دردسر و در خانه تکثیر کرد؟
قلمه زدن انگور در آب یکی از روشهای متداولی است که اغلب در محیطهای خانگی و برای مقیاسهای کوچک مورد استفاده قرار میگیرد. اما آیا این روش اصولی است؟ و آیا نتایج قابل قبولی به همراه دارد؟ چطور بدون پوسیدگی ساقهها را ریشهدار کنیم و چه زمانی به خاک منتقل کنیم؟ در این مقاله، بهطور کامل و مرحلهبهمرحله، قلمه زدن انگور در آب، مسیر تبدیل یک شاخه ساده انگور به یک نهال ریشهدار و نکات طلایی موفقیت در تکثیر مو را بررسی خواهیم کرد.
آیا قلمه زدن انگور در آب روش درستی است؟
قبل از اینکه دست به کار شویم، باید به یک واقعیت علمی اشاره کنیم. روش سنتی و استاندارد تکثیر انگور در صنعت کشاورزی و باغداری، قلمه زدن در خاک یا استفاده از روشهای پیوند است. دلیل اصلی این است که ریشههایی که در آب تشکیل میشوند (ریشههای آبی)، ساختاری متفاوت از ریشههای خاکی دارند. ریشههای آبی بسیار ترد و شکننده هستند و هنگام انتقال به خاک ممکن است دچار شوک شوند.
با این حال، قلمه زدن انگور در آب برای افرادی که میخواهند از نزدیک شاهد ریشهزایی گیاه باشند یا قصد دارند تعداد محدودی نهال برای باغچه کوچک خود تهیه کنند، روشی جذاب و البته امکانپذیر است. اگر صبور باشید و مراحل را با دقت دنبال کنید، شانس موفقیت در قلمه زدن انگور در آب افزایش مییابد؛ با این حال، نتیجه به عواملی مانند سلامت قلمه، رقم انگور و شرایط محیطی نیز بستگی دارد.
بهترین زمان برای قلمه زدن انگور در آب چه موقع است؟
زمانبندی، کلید موفقیت در باغبانی است. بهترین زمان تهیه قلمههای چوبی انگور معمولاً در دوره خواب گیاه، از اواخر زمستان تا پیش از شروع رشد فعال بهار است. در این زمان میتوان از شاخههای سالم و یکساله برای تهیه قلمه استفاده کرد. اگر قلمه را خارج از دوره خواب تهیه میکنید، باید بدانید که روش و شرایط تکثیر با قلمههای چوبی متفاوت است و انتخاب نوع قلمه به رقم انگور و شرایط تکثیر بستگی دارد. برای تکثیر رایج انگور، استفاده از شاخههای سالم و یکساله در دوره خواب معمولاً انتخاب مطمئنتری است. ساقههای خیلی جوان و سبز، مستعد گندیدگی در آب هستند و ساقههای خیلی پیر و چوبی، دیرتر ریشه میدهند یا ممکن است اصلاً ریشه ندهند.
راهنمای گامبهگام قلمه زدن انگور در آب
حالا که زمان مناسب را انتخاب کردید، نوبت به اجرای عملیات قلمه زدن انگور در آب میرسد. برای این کار به تجهیزات سادهای نیاز دارید، مثل:
- یک قیچی باغبانی تیز و ضدعفونی شده
- یک ظرف تمیز که امکان مشاهده وضعیت آب و انتهای قلمه را فراهم کند
- آب تمیز و تازه؛ در مناطقی که کیفیت آب لولهکشی یا میزان مواد ضدعفونیکننده آن مناسب نیست، استفاده از آب با کیفیت مناسب برای گیاهان میتواند انتخاب بهتری باشد
- مهمترین اقدام برای کاهش احتمال آلودگی و پوسیدگی، استفاده از ظرف تمیز، آب تازه و بررسی منظم وضعیت قلمه است
مراحل انجام کار:
- انتخاب قلمه مناسب: شاخهای را انتخاب کنید که ضخامتی به اندازه یک مداد داشته باشد. طول قلمه باید بین ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر باشد. دقت کنید که حداقل ۳ تا ۴ گره (محل رویش برگ) روی قلمه وجود داشته باشد
- برش صحیح: برش پایینی قلمه را نزدیک و زیر گره پایینی انجام دهید؛ گرهها و بافتهای اطراف آنها معمولاً از بخشهای مهم برای آغاز رشد ریشههای نابجا هستند. برش بالایی را با زاویه ۴۵ درجه بزنید تا آب باران یا آبیاری روی آن نماند
- آمادهسازی: برگهای پایینی را کاملاً جدا کنید تا داخل آب نروند. تنها ۱ یا ۲ برگ کوچک در بالای قلمه باقی بگذارید تا فرآیند فتوسنتز ادامه یابد
- قرار دادن در ظرف: قلمه را درون ظرف آب قرار دهید. سطح آب باید به اندازهای باشد که حداقل ۲ گره پایینی را بپوشاند
- مکان مناسب: ظرف را در مکانی با نور غیرمستقیم و دمای ملایم (محیط اتاق) قرار دهید. از تابش مستقیم خورشید که باعث افزایش دمای آب و رشد جلبک میشود، خودداری کنید
جلوگیری از پوسیدگی قلمه انگور در آب
یکی از بزرگترین چالشهای قلمه زدن انگور در آب، سیاه شدن و پوسیدگی انتهای قلمه است. برای پیشگیری از این اتفاق:
- آب داخل ظرف را هفتهای یک یا دو بار عوض کنید. آب راکد اکسیژن خود را از دست میدهد و محیطی عالی برای باکتریهای عامل پوسیدگی میشود
- تمیز نگه داشتن ظرف و تعویض آب در صورت کدر شدن یا مشاهده علائم آلودگی، میتواند به حفظ شرایط بهداشتیتر برای قلمه کمک کند
- اگر مشاهده کردید انتهای قلمه در حال لزج شدن یا تغییر رنگ تیره است، آن را خارج کنید، قسمت آسیبدیده را کمی بالاتر از محل پوسیدگی مجدداً برش دهید، ظرف را بشویید و دوباره در آب تازه قرار دهید
چه زمانی قلمههای ریشهدار شده انگور آماده انتقال به خاک هستند؟
عجله نکنید! بسیاری از افراد با دیدن اولین نشانههای ریشه، قلمه را به خاک منتقل میکنند که این کار اشتباه است. ریشهها باید به اندازه کافی قوی و بلند شوند. معمولاً وقتی زمانی که قلمه چند ریشه سالم تشکیل داده و ریشهها به اندازهای رشد کردهاند که هنگام انتقال بهراحتی آسیب نبینند، میتوان آن را با احتیاط به بستر سبک و دارای زهکشی مناسب منتقل کرد. زمان دقیق انتقال به سرعت ریشهزایی و شرایط رشد قلمه بستگی دارد.این فرآیند ممکن است ۳ تا ۶ هفته زمان ببرد. ریشههایی که در آب رشد کردهاند بسیار ظریف هستند، بنابراین انتقال به خاک باید با نهایت دقت و ملایمت انجام شود.
آموزش مرحلهبهمرحله انتقال قلمه از آب به گلدان خاکی
انتقال قلمه از آب به خاک، یکی از حساسترین مراحل در قلمه زدن انگور در آب است. ریشههایی که در آب تشکیل شدهاند، ممکن است هنگام انتقال به یک بستر خاکی یا کشت متفاوت، به دوره سازگاری نیاز داشته باشند؛ بنابراین انتقال باید با احتیاط انجام شود.
آمادهسازی بستر (خاک)
وقتی ریشهها به طول ۳ تا ۵ سانتیمتر رسیدند و اولین نشانههای ریشههای ثانویه (تارهای مویی سفید) را روی آنها مشاهده کردید، زمان طلایی برای انتقال قلمه از آب به گلدان خاکی است.
وقتی قلمه چند ریشه سالم را تشکیل داد و ریشههای تشکیل شده به اندازهای رشد کردند که در زمان انتقال، آسیب نبینند، لازم است با احتیاط و دقت آنها را به یک بستری که سبک و دارای زهکشی مناسب است، منتقل کنید. سرعت ریشهزایی و شرایط رشد قلمه، در تعیین زمان دقیق انتقال تاثیرگذار هستند.
میتوان از یک بستر سبک و دارای زهکشی مناسب، مانند ترکیبی از مواد آلی مناسب و پرلیت، استفاده کرد. نسبت دقیق مواد میتواند با توجه به شرایط محیط و ویژگیهای بستر تغییر کند. گلدانی انتخاب کنید که سوراخهای تخلیه کافی داشته باشد و تمام حجم آن را با یک بستر مناسب و دارای زهکشی مطلوب پر کنید.
کاشت
قبل از قرار دادن قلمه در گلدان، خاک را کمی مرطوب کنید. خاک نباید گلولای شود، فقط باید مرطوب و آماده باشد. با یک مداد یا ابزار مشابه، حفرهای در مرکز گلدان ایجاد کنید. عمق حفره باید به اندازهای باشد که ریشهها بدون خم شدن یا فشردگی در آن جای بگیرند. قلمه را خیلی آرام از آب خارج کنید. ریشهها در این مرحله ممکن است ظریف و حساس باشند؛ بنابراین باید هنگام جابهجایی از خم شدن یا آسیب دیدن آنها جلوگیری شود. قلمه را داخل حفره بگذارید. مراقب باشید ریشهها به سمت بالا برنگردند (این کار مانع رشد میشود).
پس از قرار دادن قلمه، بستر را با ملایمت در اطراف آن تثبیت کنید تا قلمه در جای خود قرار گیرد، اما از فشار شدید و آسیبزننده به ریشهها خودداری کنید. بهجای فشار دادن، به آرامی گلدان را به زمین بزنید یا دور ساقه را با آبفشان آب بپاشید تا خاک خودش نشست کند و حفرههای هوایی اطراف ریشه پر شود.
مراقبتهای پس از انتقال
بزرگترین اشتباه، رها کردن قلمه بعد از کاشت است. در دو هفته اول گیاه شما در شرایط بحرانی است. یک کیسه پلاستیکی شفاف را روی گلدان بکشید (چند سوراخ کوچک روی آن برای تهویه ایجاد کنید). این کار رطوبت محیطی را بالا نگه میدارد و از تبخیر سریع آب برگها جلوگیری میکند تا ریشهها فرصت کافی برای جذب آب از خاک را پیدا کنند. خاک باید همیشه نمناک باشد (نه خیس). در روزهای نخست، گلدان را در محیطی روشن با نور غیرمستقیم یا نور ملایم قرار دهید و از تابش شدید و مستقیم که میتواند تنش آبی ایجاد کند، پرهیز کنید. کمکم گیاه را به نور بیشتر عادت دهید. بعد از حدود ۱۰ تا ۱۴ روز، کمکم کیسه پلاستیکی را بردارید تا گیاه با رطوبت محیط خانه سازگار شود.
اگر پس از چند هفته رشد جدید مشاهده شد و قلمه بدون علائم شدید تنش به رشد ادامه داد، میتوان آن را نشانهای مثبت از سازگاری تدریجی با بستر دانست؛ با این حال، وضعیت ریشهزایی باید با توجه به شرایط کلی گیاه ارزیابی شود. در این مرحله میتوانید برنامه آبیاری را به حالت عادی برگردانید و گیاه را به جای پرنورتر منتقل کنید.
سخن پایانی
قلمه زدن انگور در آب راهی ساده و لذتبخش برای تکثیر این میوه بهشتی است. اگرچه این روش جایگزین کاملی برای تکثیر حرفهای در خاک نیست، اما تجربهای است که هر علاقهمند به گل و گیاه باید آن را امتحان کند. کلید موفقیت در این روش، صبر، رعایت بهداشت آب و دقت در زمان انتقال نهال به خاک است. با دنبال کردن این مراحل، شما میتوانید به زودی صاحب نهالهای انگوری شوید که خودتان آنها را پرورش دادهاید.
اگر به دنبال یادگیری تکنیکهای بیشتر در مورد تکثیر گیاهان هستید، یا میخواهید با بهترین روشهای نگهداری و پرورش درختان و گیاهان زینتی آشنا شوید، به سایت دمبرگ سر بزنید. در دمبرگ، ما نه تنها آموزشهای تخصصی کشاورزی و باغبانی را به زبانی ساده برای شما آماده کردهایم، بلکه میتوانید بهترین گل و گیاهان آپارتمانی، بذر، پیاز گل، نشا، سم، کود، خاک گلدان، ابزارها و ملزومات باغبانی را نیز با اطمینان تهیه کنید.
سوالات متداول
آیا میتوان از آب لولهکشی برای قلمه انگور استفاده کرد؟
بله، اما حتماً اجازه دهید آب ۲۴ ساعت در ظرفی سرباز بماند تا کلر آن خارج شود. کلر میتواند باعث سوختگی انتهای قلمه و کند شدن روند ریشهزایی شود.
اگر قلمه برگهایش را از دست داد چه کنیم؟
اگر ساقهها هنوز سبز و زنده هستند، نگران نباشید. گاهی قلمه انرژی خود را صرف ریشهزایی میکند. اما اگر ساقهها چروکیده و قهوهای شدند، قلمه از بین رفته است.
آیا نیاز به هورمون ریشهزایی هست؟
استفاده از هورمون ریشهزایی الزامی نیست اما میتواند شانس موفقیت شما را افزایش دهد و سرعت ریشهزایی را بیشتر کند. اگر از هورمون استفاده میکنید، قبل از قرار دادن قلمه در آب، انتهای آن را آغشته به پودر کنید.
